Programmabegroting 2020

Duurzame stad

Inleiding
We willen dat onze stad ook in de toekomst een goede plek is waar mensen gelukkig en gezond zijn. De openbare ruimte vinden we daarbij erg belangrijk. De openbare ruimte in de buurt en de wijk is van iedereen en dus staan we samen aan de lat om deze schoon, heel, groen en veilig te houden. Ook duurzaamheid draagt bij aan geluk en gezondheid. In het licht van de klimaatverandering gaan we daarom samen met onze stad versneld inzetten op duurzaamheid, zowel voor de korte als de lange termijn.

Onze transformaties: klimaat en inrichting openbare ruimte
Centraal in ons duurzaamheidsbeleid staat de klimaat- en energieopgave. Onze ambities zijn groot als het gaat om klimaat: Volgend aan het Parijse klimaatakkoord  geven we prioriteit aan het beperken  van de uitstoot van broeikasgassen en we bereiden Tilburg voor op de gevolgen van de klimaatverandering die al zichtbaar en merkbaar zijn in onze stad: wateroverlast en hittestress.
Om onze stad voor te bereiden op de energietransitie werken we samen met bewoners, de industrie, belangenpartijen, het bedrijfsleven en andere overheden aan mogelijkheden om energie te besparen en gebruik te maken van andere dan fossiele brandstoffen. Bovendien bereiden we ons voor op het grootschalig opwekken van duurzame energie in onze stad en in onze regio met zon, wind of met toekomstige innovaties. Gezamenlijk met dezelfde stakeholders zoeken we  oplossingen voor het heter, natter én droger worden van de stad en de natuur om Tilburg voor te bereiden op klimaatveranderingen. Kortom: het is onze ambitie om onze stad te ontwikkelen naar een klimaatneutrale en klimaatbestendige stad in 2045. Hoe doen we dat? Door het benoemen van concrete en uitvoerbare  plannen binnen ons klimaatprogramma, door te versnellen en door zelf het goede voorbeeld te geven. Hiervoor besteden we de eerste tranche aan financiële middelen uit de reserve duurzaamheid (het klimaatfonds) in de stad. Het is voor ons een voorwaarde dat alle maatregelen voortkomend uit de energietransitie of klimaatadaptatie voor alle Tilburgers haalbaar en betaalbaar zijn. Iedereen moet mee kunnen doen.  

Een deel van onze klimaatopgave realiseren we in onze openbare ruimte. De openbare ruimte vormt de fysieke basis van de stad en bepaalt voor een deel hoe plezierig de Tilburger de stad ervaart. Om de klimaatopgave hierbij mee te nemen, moeten we snel handelen, zoals bij het aanleggen of vervangen van wegen en het vervangen van kabels en leidingen in de grond. De openbare ruimte is de plaats waar Tilburgers elkaar ontmoeten, waar zij sporten en recreëren, maar is ook van invloed op de aantrekkingskracht van de stad. Een toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte, zowel boven als onder de grond, die bijdraagt aan al deze facetten, vraagt visie en lef. Daarnaast is het onze ambitie om de waardering van de stad (een schone, hele, groene en veilige openbare ruimte) te verhogen. Dit doen we door met de stad te kijken naar hun waardering en met behulp van experimenten te kijken hoe we die waardering kunnen beïnvloeden met behulp van het transformatiefonds openbare ruimte.

Onderdeel van een duurzame stad is ook een gezonde groene leefomgeving. Groen in en om de stad, als onderdeel van het natuurnetwerk in Brabant, en biodiversiteit in flora en fauna zijn hierbij essentieel. De komende periode richten we ons daarom vooral op het versterken en behouden van groen en biodiversiteit waar iedere  Tilburger van kan genieten. Eén van de thema's hierbij is natuurinclusiviteit: hoogwaardig groen en biodiversiteit in en om de stad, mede door natuurinclusief te bouwen. Dit sluit naadloos aan bij onze klimaatambities.

Duurzaamheid in brede zin
Bovenstaande transformaties hangen nauw samen met de transformaties in de andere perspectieven op onze stad. We dragen bij aan een gezonde en gelukkige stad door het verbeteren van het klimaat. Realisatie van meer groen (natuurinclusiviteit) en biodiversiteit, meer wateropvang (adaptatie) in en om onze stad en minder fossiele brandstoffen (energietransitie) dragen bij aan een gezondere leefomgeving. Daarom benoemen we deze thema's consequent bij  de inrichting en beheer van onze openbare ruimte en ook bij toekomstige gebiedsontwikkelingen. Daarnaast is de openbare ruimte ook een sociale ruimte die uit moet nodigen tot sociaal en gezond gedrag. Door aanpassingen in de openbare ruimte wordt hieraan bijgedragen (speelgelegenheden, toegankelijke route voor ouderen, wegen, fietspaden, pleinen).

Geschat wordt dat woningeigenaren, corporaties, bedrijven en anderen jaarlijks circa € 475 miljoen investeren in beheer en onderhoud van de woningen en gebouwen in Tilburg. Door vooraf goed na te denken over de besteding  van deze gigantische geldstroom kunnen deze partijen nu al maatregelen meenemen in hun onderhoud die voorsorteren op de klimaatopgaves. Wij willen deze partijen stimuleren en faciliteren, zodat Tilburgers zich geen zorgen hoeven te maken over gevolgen van de energietransitie.

Samen en schaalgericht
De opgaven binnen de duurzame stad kunnen we niet alleen oplossen. We pakken dit aan samen met het bedrijfsleven, de industrie, kennisinstellingen, andere overheden, woningcorporaties, maatschappelijke organisaties  en onze inwoners op. Bijvoorbeeld  met Tilburg University en onze hogescholen,  het milieucafé, BORT/Midpoint/MOED, met natuurorganisaties, ziekenhuizen is  een werkend ecosysteem gecreëerd om gezamenlijk de ambities op te pakken.

We willen als stad een voorbeeldfunctie vervullen op het gebied van klimaat. Dat kan alleen door onze aanpak te delen op regionaal, nationaal en Europees/internationaal niveau. Dat doen we door: onder andere zichtbaar te zijn bij de relevante departementen in Den Haag (en agentschappen), onze projecten te presenteren op inhoudelijke fora en goed aan te sluiten bij de duurzaamheidsdoelstellingen van de Europese Unie. Dit doen we (meestal) niet alleen maar in de vorm van  coalities en gelegenheidssamenwerkingsverbanden. Daarnaast participeren we in netwerken die zich richten op duurzame ontwikkeling. We willen hierin als Tilburg voorop lopen en innovator en aanjager worden van innovatie op dit gebied. Op het gebied van energie zijn we al koploper in Brabant, Nederland en de Europa. Deze voorsprong bouwen we uit.

Het ontwikkelen van ons netwerk (lobby) in Den Haag en provincie blijft een belangrijk aandachtspunt in 2020. Samen met de VNG en de G40 lobbyen we bij het Rijk voor meer financiële instrumenten om de klimaat- en energietransitie voor inwoners betaalbaar te maken, voor meer capaciteit om de transitie vorm te geven en voor ruimte in beleidsregels om dingen anders te doen. Naast bovenstaande onderwerpen richten we in onze lobby vanuit ons klimaatprogramma op:

  • Het beïnvloeden van wetgeving binnen de Warmtewet zodat er eventuele uitbreiding van het huidige warmtenet of eventuele realisatie van nieuwe warmtenetten kan plaatsvinden en de rol voor gemeenten hierin duidelijk is. Tegelijkertijd zoeken we naar nieuwe oplossingen voor de voeding van het warmtenet zoals de toepassing van asfaltcollectoren op de A58.
  • Het voorkomen van de uitbreiding van gaswinning in onze regio en specifiek uit het gasveld Loon-zuid en tegelijkertijd proberen de voorwaarden waaronder eventuele gaswinning plaatsvindt zo gunstig mogelijk te laten zijn voor onze stad en inwoners.
  • Het voorbereiden van onze arbeidsmarkt en onderwijs op de klimaatopgave. Hiervoor is nu en op termijn veel nieuw gekwalificeerd personeel nodig, maar ook bestaand personeel moet omgeschoold worden. Hierbij hebben we onderwijsfaciliteiten nodig. Die hebben we in onze stad. We hebben ook de potentiële arbeidskrachten in onze stad om aan deze vraag te voldoen.

De provincie heeft het initiatief genomen om de innovatieve bedrijven binnen de provincie met elkaar te verbinden en participeert in innovatiecentra zoals Solliance. Wij maken gebruik van deze kennis en samen met de provincie verbinden we vraag en aanbod op het gebied van energie met elkaar.